Varicocèle: wat je moet weten

Als er iets onder de gordel niet goed voelt, kan dat zorgen geven. Varicocèle is zo’n aandoening die veel mannen treft, maar waar weinig openlijk over wordt gesproken. Het heeft te maken met de aders in het scrotum en kan ongemak, pijn en mogelijk vruchtbaarheidsproblemen veroorzaken. Toch weten veel mannen nauwelijks wat het precies is, waarom het ontstaat en welke behandelingen er zijn. Gelukkig leggen we het hier helder uit.

Wat is een varicocèle?

Een varicocèle is in feite een verzameling vergrote aders in het scrotum, vergelijkbaar met spataderen in de benen. Deze aders zetten uit wanneer bloed zich in de ader ophoopt in plaats van soepel terug te stromen naar het hart. Ze ontstaan meestal rond de teelbal, het vaakst aan de linkerkant.

Hoe vaak komt een varicocèle voor?

Je bent niet de enige met een varicocèle. Ongeveer 15% van de volwassen mannen heeft deze aandoening. Bij mannen met primaire vruchtbaarheidsproblemen loopt dit op tot circa 35%, wat wijst op een mogelijk verband tussen varicocèle en onvruchtbaarheid. De meeste gevallen ontwikkelen zich tijdens de puberteit; veel mannen merken het pas bij een routineonderzoek of wanneer ze proberen een zwangerschap tot stand te brengen.

Waardoor ontstaat een varicocèle?

De belangrijkste oorzaak is een slecht werkende klep in de aders van de zaadstreng. Als deze kleppen niet goed sluiten, kan bloed terugstromen, waardoor het zich ophoopt en de aders uitzetten. De linkerkant is vaker aangedaan door anatomische verschillen in de afvoer van de aderen van beide teelballen.

Wie loopt meer risico?

Een varicocèle kan bij iedere man voorkomen, maar ontstaat het vaakst in de adolescentie, wanneer snelle groei en hormonale veranderingen optreden. Als varicocèles in je familie voorkomen, kan je risico hoger zijn.

Symptomen van varicocèle: waar let je op

Veel mannen met een varicocèle hebben geen klachten, terwijl anderen enkele duidelijke signalen opmerken:

Veelvoorkomende tekenen en klachten

De klassieke omschrijving is dat de aders aanvoelen als een ‘zak met wormen’ wanneer je ze aanraakt. (Sorry voor dat beeld in je hoofd.) Je kunt ook last hebben van:

• Een doffe, zware pijn in het scrotum
• Pijn die toeneemt in de loop van de dag of na fysieke inspanning
• Ongemak bij langdurig staan
• Zichtbare zwelling in het scrotum
• Gevoeligheid voor temperatuur in het getroffen gebied

Hoe ontwikkelt een varicocèle zich in de tijd

Zonder behandeling verdwijnen varicocèles meestal niet vanzelf. Sommige blijven stabiel en geven weinig klachten, andere kunnen geleidelijk verergeren. Nemen de klachten toe of beïnvloeden ze je kwaliteit van leven, dan is het tijd om naar je behandelopties te kijken.

Is een varicocèle gevaarlijk?

Goed nieuws: de meeste varicocèles zijn niet direct gevaarlijk voor je algehele gezondheid. De grootste zorg is de mogelijke invloed op de vruchtbaarheid: de verhoogde temperatuur rond de teelbal kan de aanmaak en kwaliteit van zaadcellen beïnvloeden. Sommige studies suggereren ook een mogelijke link met lagere testosteronwaarden, al is het onderzoek op dit punt niet waterdicht.

Wanneer medische hulp inschakelen

Neem contact op met een zorgverlener als je pijn, zwelling of een knobbel in je scrotum opmerkt. Probeer je al meer dan een jaar een zwangerschap tot stand te brengen zonder succes, dan kan een beoordeling op varicocèle zinvol zijn.

Hoe wordt een varicocèle vastgesteld?

Artsen stellen de diagnose meestal via lichamelijk onderzoek, vaak terwijl je staat. Het kenmerkende ‘zak met wormen’-gevoel is doorgaans voor een arts goed te herkennen. Je kunt ook regelmatig zelfonderzoek doen, vergelijkbaar met controles op teelbalkanker, om veranderingen in de gaten te houden.

Bestaat er na het onderzoek nog twijfel, dan kan je arts een echo (ultrageluid) adviseren. Dit pijnloze onderzoek kan de diagnose bevestigen en andere aandoeningen met vergelijkbare klachten uitsluiten.

Behandeling van varicocèle: wat zijn de opties?

De keuze voor behandeling hangt af van je klachten, je kinderwens en je persoonlijke voorkeuren. Bij milde gevallen zonder klachten kan je arts een afwachtend beleid voorstellen. Ondersteunende maatregelen zoals strak aansluitend ondergoed dragen, koude kompressen gebruiken en vrij verkrijgbare pijnstillers nemen kunnen het ongemak verminderen. En merk je dat je libido wat is gedaald (heel normaal als je merkt dat er daarbeneden iets anders voelt), dan is Bathmate een vertrouwd merk voor zelfvertrouwen en resultaten. Onze penispompen kunnen je routine ondersteunen en je zelfvertrouwen in de slaapkamer vergroten.

Tot slot

Een varicocèle is een veelvoorkomende aandoening die, hoewel soms ongemakkelijk, met de juiste zorg en behandeling goed te managen is. Denk je dat je een varicocèle hebt, praat dan met een zorgverlener, zeker als je in de toekomst een gezin wilt stichten.